Hz. Edhem R.A.

Şeyhoğlu Edhem Baba - Hz. Edhem R.A.) Kimdir? İstanbul Eyüpsultan’da bulunan türbesindeki tanıtım levhasında yer alan ifadeler nedeniyle halk arasında yanlışlıkla "Eyüp Sultan Hazretleri'nin sakası (su dağıtıcısı) olan bir sahabe" olarak bilinse de, tarihi kaynaklar Şeyhoğlu Edhem Baba’nın 15. yüzyılda yaşamış bir Osmanlı mutasavvıfı olduğunu kesin olarak ortaya koymaktadır. Başta Hadîkatü'l-Cevâmi olmak üzere Osmanlı dönemi kaynaklarına göre Edhem Baba; 1453 yılında İstanbul’un fethine fiilen iştirak eden asker-velilerden (Ni'me'l-Ceyş), Hacı Bayram-ı Velî'nin müridi ve Akşemseddin'in yol arkadaşıdır (pirdaşıdır). Doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte 1460 yılı civarında vefat ettiği kabul edilmektedir. Hayatı ve Katkıları Tasavvufi Hizmetleri: Anadolu'nun büyük manevi mimarlarından Hacı Bayram-ı Velî'nin önde gelen müritlerindendir. Fatih Sultan Mehmed'in hocası Akşemseddin ile aynı dönemde yetişmiş bir Bayrami dervişi olarak İstanbul'da manevi irşad faaliyetlerinde bulunmuştur. İstanbul'un Fethi: 1453 yılında Fatih Sultan Mehmed'in ordusunda yer alarak İstanbul'un fethine fiilen katılmış ve fetih ordusundaki "asker-veli" zümresi arasında yer almıştır. Kardeşi Ferrah Baba (Ferruh Dede) da kendisi gibi fetihte yer almış bir derviştir. Edebi Faaliyetleri: Sade ve etkili bir dille tasavvufi ilahiler kaleme almıştır. Özellikle mürşidi Hacı Bayram-ı Velî'ye olan muhabbetini ve bağlılığını dile getirdiği ilahileri günümüze ulaşmıştır. Sahabelik Rivayetinin Aslı: Osmanlı'nın son dönemlerinden itibaren türbe kitabesindeki "Eyüp Sultan'ın sakası" ibaresi halk tarafından yanlış yorumlanmış ve onun 7. yüzyılda yaşadığı zannedilmiştir. Oysa gerçekte Edhem Baba, fetihten sonra Eyüp Sultan Hazretleri’nin makamı (türbesi) keşfedildiğinde, bu mübarek mekana "hizmetkar ve saka" olarak tayin edilmiştir. Halkın ona olan derin hürmetinden dolayı ismi zamanla "Hz. Edhem R.A." şeklinde anılmaya başlanmıştır. Türbesi Türbe; Eyüpsultan ilçesi Nişancı Mahallesi Abdurrahman Şerefbey Caddesi üzerinde, Arpacı Hayreddin Camii'nin karşısında yer almaktadır. Düzgün kesme taştan inşa edilmiş, ahşap çatılı ve caddeye bakan geniş hacet pencereli bir yapıdır. İlk yapım tarihi ve banisi kesin olarak bilinmemekle birlikte 1965 yılında onarılmış ve çatısı yenilenmiştir. Türbe içerisinde Şeyhoğlu Edhem Baba dışında, Arpacı Hayreddin Camii imamı Hafız Abdullah Efendi ile Eyüp Sultan Camii imamı Abdurrahman Efendi'ye ait ahşap sandukalarla birlikte toplam üç kabir yer almaktadır.