Gülbahar Hatun Türbesi

Gülbahar Hatun Kimdir? Gülbahar Hatun (ö. 1492), Osmanlı Devleti’nin yedinci padişahı Fatih Sultan Mehmed’in eşi ve sekizinci padişah Sultan II. Bayezid ile Gevherhan Sultan’ın annesidir. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte vakfiye ve arşiv belgelerinde ismi "Gülbahar bint Abdullah" olarak zikredilmekte, bu unvan da onun saraya intisap etmiş cariye kökenli bir hanım olduğuna işaret etmektedir. 1481 yılında oğlu II. Bayezid’in tahta çıkışıyla birlikte Osmanlı sarayında Valide Sultan makamının erken ve en nüfuzlu temsilcilerinden biri haline gelmiş, 1492 yılındaki vefatına kadar bu konumunu sürdürmüştür. Hayatı ve Katkıları Saray Yaşamı ve Amasya Yılları: 1446 civarında Fatih Sultan Mehmed ile nikahlandığı kabul edilen Gülbahar Hatun, 1448 yılında Şehzade Bayezid’i, ardından kızı Gevherhan Sultan’ı dünyaya getirmiştir. Oğlu Bayezid’in uzun yıllar Amasya sancak beyliği yaptığı dönemde onun yanında kalmış, sancak sarayının idaresini üstlenmiş ve oğlunun taht mücadelesi sürecinde manevi ve siyasi desteğini sağlamıştır. Valide Hatunluk Dönemi ve Devlet Yönetimindeki Nüfuzu: Fatih Sultan Mehmed’in vefatının ardından 1481'de II. Bayezid tahta geçince Topkapı Sarayı Harem Dairesi'nin başına geçmiş ve "Valide Hatun / Valide-i Macide" sıfatıyla sarayın en güçlü kadını olmuştur. Oğluna hitaben yazdığı ve günümüze ulaşan mektuplardan anlaşıldığı üzere, sadrazamlar, vezirler ve devlet ricali hakkında kanaatlerini padişaha aktarmış, devlet meselelerinde oğluna tavsiyelerde bulunarak siyasi dengelerde etkili olmuştur. Hayır Eserleri ve İmar Faaliyetleri: Hayatı boyunca hayır işlerine ve vakıf mülklerine önem vermiş; Tokat, Amasya ve İstanbul gibi farklı Osmanlı şehirlerinde gelir getiren mülkler ve hayır yapıları tahsis etmiştir. Türbesi Gülbahar Hatun Türbesi, İstanbul’un Fatih ilçesinde, Fatih Camii haziresinde ve Fatih Sultan Mehmed Türbesi’nin karşısında yer almaktadır. İlk yapı Gülbahar Hatun’un 1492 yılındaki vefatından sonra inşa edilmiş, 1766 yılındaki büyük İstanbul depreminde yıkılınca 1767-1768 yıllarında Sultan III. Mustafa tarafından Mimar Mehmed Tahir Ağa’ya sekizgen planlı olarak yeniden yaptırılmıştır. Cibali yangınında zarar gördükten sonra Sultan I. Abdülhamid devrinde onarılan türbenin içinde Gülbahar Hatun, kızı Gevherhan Sultan ve saray mensubu iki kadına ait olmak üzere toplam dört sanduka bulunmaktadır.