Yuşa Tepesi

Yuşa Tepesi Nedir? Yuşa Tepesi, İstanbul’un Beykoz ilçesine bağlı Anadolu Kavağı sırtlarında, Boğaziçi ile Karadeniz’in kesişim noktasında yer alan, denizden yaklaşık 201 metre yüksekliğiyle kentin en yüksek seyir noktalarından biridir. Tepe, hem eşsiz panoramik manzarası hem de İslam inancında Hz. Musa’nın çağdaşı ve yardımcısı kabul edilen Hz. Yuşa’ya (Yeşu) atfedilen kabrin burada bulunması dolayısıyla yüzyıllardır önemli bir inanç ve ziyaret merkezidir. Günümüzde tepe üzerinde Hz. Yuşa Türbesi, tarihi Yuşa Camii ve çevre müştemilatı yer almaktadır. Tarihçesi Antik Çağ ve Bizans Dönemi: Tepe, stratejik konumu ve Boğaz girişine hâkimiyeti sebebiyle Antik Çağ’dan itibaren kutsal kabul edilmiş, ilk çağlarda buraya bir Zeus Tapınağı (Zeus Urius) inşa edilmiştir. Bizans İmparatoru I. Justinianos döneminde (6. yüzyıl) bu tapınak yıkılarak yerine Başmelek Mikail’e adanan Hagios Michael Kilisesi yapılmıştır. Osmanlı Dönemi ve İlk Külliye: Tepedeki mezarın Hz. Yuşa’ya ait olduğu inancı, Osmanlı devrinde yaygınlaşmış; rivayete göre Kanuni Sultan Süleyman’ın süt kardeşi Yahya Efendi’nin manevi keşfiyle mezar yeri belirlenmiştir. Sultan III. Osman’ın sadrazamlarından 28. Çelebizade Mehmet Said Paşa, 1755 yılında mezarın etrafını kâgir bir duvarla çevirterek yanına bir mescit ve görevli odaları inşa ettirmiştir. 19. Yüzyıl İhyası: Zamanla çıkan yangınlar ve depremlerle harap olan mescit ve çevre yapılar, 1863 yılında Sultan Abdülaziz devrinde aslına uygun biçimde baştan sona yenilenmiştir. Dönemin kayıtlarında bölge "Yuşa Aleyhisselam Dergâhı" olarak anılmıştır. Cumhuriyet ve Yakın Dönem: 1990’lardan itibaren çevre düzenlemeleri yapılmış; lojman, şadırvan, kütüphane ve sosyal tesisler eklenerek alan genişletilmiş ve ihya edilmiştir. Günümüzde Vakıflar Genel Müdürlüğü ile ilgili idari birimlerin denetiminde bir ziyaretgâh ve ibadethane olarak hizmet vermektedir. Öne Çıkan ve Yapısal Özellikleri 17 Metrelik Mezar Yapısı: Tepenin en dikkat çekici unsuru, etrafı taş ihata duvarı ve demir parmaklıklarla çevrilmiş olan yaklaşık 17 metre uzunluğundaki açık türbe alanıdır. Mezarın bu denli uzun yapılmasının gerekçesi, peygamberin fiziki büyüklüğüne dair halk efsanelerinin yanı sıra, defin noktasının tam olarak bilinmemesi nedeniyle duyulan hürmet ve manevi büyüklüğü simgelemesidir. Mezarın içinde ulu ağaçlar ve iki adet sembolik baş/ayak taşı yer alır. Yuşa Camii: Türbenin hemen bitişiğinde yer alan cami, 19. yüzyıl Osmanlı kâgir mimarisinin yalın hatlarını taşır. Kırma çatılı, tek minareli ve samimi bir ibadet alanına sahip olan yapı, hem çevre halkının hem de ziyaretçilerin ibadetine tahsis edilmiştir. Konum ve Seyir Terası: İstanbul Boğazı’nın Karadeniz’e açıldığı vadiye, Anadolu Kavağı’na ve Yoros Kalesi’ne tepeden bakan alan, Boğaziçi’nin en geniş açılı doğal seyir noktalarından birini sunar.