Yeni Cami Hünkâr Kasrı

Yeni Cami Hünkâr Kasrı Nedir? Yeni Cami Hünkâr Kasrı, İstanbul'un Tarihi Yarımada bölgesinde, Eminönü sahilinde yer alan Yeni Cami Külliyesi'nin güneydoğu köşesinde camiye bitişik inşa edilmiş 17. yüzyıl Osmanlı sivil mimarlık örneğidir. Padişahın ve Vâlide Sultan'ın cuma ve bayram namazları öncesinde dinlenmesi, abdest alması, devlet işlerini görüşmesi ve ibadet sırasında doğrudan camideki hünkâr mahfiline geçebilmesi amacıyla yaptırılmıştır. Günümüzde İstanbul Ticaret Odası tarafından geleneksel Türk sanatlarına yönelik sergi, etkinlik ve kültür merkezi olarak değerlendirilmektedir. Tarihçesi Temellerin Atılması: Yapının da dâhil olduğu Yeni Cami Külliyesi'nin temelleri, 1597 yılında III. Murad'ın eşi ve III. Mehmed'in validesi Safiye Sultan tarafından atılmış, ancak mimar değişiklikleri, siyasi çalkantılar ve mali yetersizlikler sebebiyle uzun süre yarım kalmıştır. İnşaatın Tamamlanması: 1660 yılındaki büyük Eminönü yangınının ardından Sultan IV. Mehmed'in annesi Hatice Turhan Sultan'ın himayesinde çalışmalar yeniden başlatılmıştır. Mimarbaşı Mustafa Ağa tarafından yürütülen inşaat sürecinde hünkâr kasrı da tamamlanarak külliye ile birlikte 1665 yılında hizmete girmiştir. Yıkım Tehlikesi: 1930'lu yıllarda Fransız şehir plancısı Henri Prost'un İstanbul imar planları doğrultusunda meydan genişletme çalışmaları sırasında kasrın yıkılması gündeme gelmiş, ancak dönemin aydınları ve basının yoğun tepkileri neticesinde yıkım kararı durdurulmuştur. Kapsamlı Restorasyon: Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetinde olan ve uzun yıllar atıl kalan kasır, 2004-2009 yılları arasında İstanbul Ticaret Odası'nın mali ve operasyonel desteğiyle titiz bir restorasyondan geçirilmiştir. Bu başarılı koruma ve onarım çalışması 2010 yılında Avrupa Birliği Kültürel Miras Ödülü (Europa Nostra Ödülü) ile ödüllendirilmiştir. Mimari Özellikleri Giriş Rampası: Kasrın en ayırt edici mimari unsurlarından biri, sokaktan kasrın üst katına kadar yükselen tonozlu ve taş döşemeli anıtsal rampadır. Bu rampa, padişahın at üstünde ya da saltanat arabasından inmeden doğrudan kasır katına ulaşabilmesi için özel olarak tasarlanmıştır. İç Mekân Düzeni: Yapı; kubbeli ve tonozlu geçitlerle birbirine bağlanan salon (meydan odası), padişahın istirahat ettiği baş oda, abdesthane ve helâ birimlerinden oluşur. Odalardan caminin içine açılan tonozlu bir asma köprü vasıtasıyla doğrudan hünkâr mahfiline geçiş sağlanmaktadır. İznik Çinileri: Kasrın iç mekân duvarları, 17. yüzyıl klasik Osmanlı çini sanatının en yetkin örnekleriyle donatılmıştır. Özellikle firuze, lacivert, yeşil ve kırmızı renklerin hâkim olduğu bitkisel motifli, lale, karanfil ve gül desenli binlerce İznik çinisi panolar ve çinili ocaklar yapının süsleme programının merkezindedir. Ahşap ve Kalem İşi İşçiliği: İç kapılarda ve pencere kapaklarında fildişi, bağa ve sedef kakma teknikleri ile kündekâri ahşap işçiliği uygulanmıştır. Tavanlarda altın varaklı ahşap kasetlemeler, renkli camlı alçı revzenler (vitray pencereler) ve Edirnekâri üslubunda boyalı ahşap süslemeler mevcuttur.