Yeni Cami

Yeni Cami Nedir? Yeni Cami (tarihi adıyla Valide Sultan Camii), İstanbul'un Fatih ilçesinde, Haliç kıyısındaki tarihi Eminönü Meydanı'nda yer alan 17. yüzyıl Osmanlı selatin camisidir. Temeli Sultan III. Murad'ın eşi ve III. Mehmed'in annesi Safiye Sultan tarafından atılmış, inşası yarım kaldıktan sonra Sultan IV. Mehmed'in annesi Hatice Turhan Sultan tarafından tamamlatılmıştır. Deniz kıyısındaki anıtsal silüeti, revaklı avlusu, Hünkâr Kasrı ve külliyenin parçası olan Mısır Çarşısı ile Osmanlı klasik dönem mimarisinin son büyük anıt yapılarından biri olarak kabul edilir. Tarihçesi Temel Atma ve Erken Dönem: Caminin temelleri 1597 yılında Safiye Sultan'ın isteğiyle dönemin mimarbaşısı Davud Ağa tarafından atılmıştır. Deniz kıyısındaki bataklık zemin nedeniyle zemine kurşun kuşaklarla birbirine bağlanan kazıklar çakılarak temel oturtulmuştur. Mimar Davud Ağa'nın veba salgınında ölümü üzerine görevi Dalgıç Ahmed Çavuş devralmıştır. İnşaatın Kesintiye Uğraması: 1603 yılında Sultan III. Mehmed'in vefat etmesi, Safiye Sultan'ın Eski Saray'a gönderilmesi ve ardından yaşanan mali güçlükler sebebiyle caminin inşası pencere hizasında yaklaşık 60 yıl boyunca yarım kalmıştır. Yeniden Başlama ve Tamamlanma: 1660 yılındaki Büyük İstanbul Yangını'nın ardından bölgeyi gezen IV. Mehmed'in annesi Hatice Turhan Sultan, yapının tamamlanmasını emretmiştir. Başmimar Mustafa Ağa gözetiminde sürdürülen inşaat 1663 yılında tamamlanmış, külliye yapılarıyla birlikte 1665 yılında cuma namazıyla resmi olarak açılmıştır. Böylece 66 yıllık inşa süreciyle Osmanlı döneminde yapımı en uzun süren cami unvanını almıştır. Kapsamlı Restorasyon: Yapı, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 2016 yılında başlatılan titiz bir restorasyon sürecinin ardından 6 Ocak 2023 tarihinde tekrar ibadet ve ziyarete açılmıştır. Mimari Özellikleri Plan ve Kubbe Düzeni: Mimar Sinan'ın Şehzade Camii'nde geliştirdiği merkezi dört yarım kubbeli plan tipini devam ettirir. 17,5 metre çapındaki ana kubbe, dört fil ayağına oturmakta; ana kubbeyi dört yarım kubbe ve köşelerdeki küçük kubbeler desteklemektedir. Çini ve Taş İşçiliği: Caminin iç duvarları, zemin seviyesinden üst pencere kotlarına kadar 17. yüzyılın mavi, turkuaz ve yeşil tonlarındaki İznik çinileriyle bezenmiştir. Mermer mihrap ve minberi zengin kabartma motiflere, kapı ve pencere kanatları ise ince sedef kakma işçiliğine sahiptir. Minareler ve Avlu: Caminin kuzey köşelerinde yer alan iki minaresi üçer şerefelidir. Tam ortasında mermerden sekizgen bir şadırvanın yer aldığı mermer döşeli iç avlu, 24 kubbeli revak düzeniyle çevrelenmiştir. Hünkar Kasrı: Camiye güneydoğu yönünden bir köprü-geçitle bağlanan Hünkar Kasrı, padişah ve valide sultanın ibadete gelirken dinlenmesi için tasarlanmış olup çinileri, ahşap tavan işlemeleri ve ocaklarıyla Osmanlı sivil mimarisinin günümüze ulaşan en değerli örneklerindendir.