Üç Şerefeli Cami Edirne

Üç Şerefeli Cami Edirne Nedir? Üç Şerefeli Cami (halk arasında bir minaresinin formundan ötürü Burmalı Cami olarak da anılır), Edirne'nin merkezinde, Babademirtaş Mahallesi'nde yer alan ve Osmanlı mimarlık tarihinde erken dönemden klasik döneme geçişin en mühim anıtlarından biri kabul edilen tarihi bir selatin camisidir. Sultan II. Murad tarafından 15. yüzyılda inşa ettirilen yapı; Osmanlı sanatında enine gelişen plan şemasının, anıtsal tek kubbe denemesinin ve revaklı şadırvan avlusu uygulamasının öncü örneğidir. Tarihçesi İnşası: Osmanlı Padişahı Sultan II. Murad tarafından Macaristan seferi öncesinde başlatılmış ve 1438–1447 (bazı kaynaklara göre 1433–1447) yılları arasında tamamlanarak ibadete açılmıştır. Caminin mimarının Hacı Muslihiddin olduğu kabul edilmektedir. Erken Dönem Önemi: İstanbul’un fethinden hemen önceki döneme tanıklık eden cami, Fatih Sultan Mehmed’in Edirne’deki şehzadelik ve erken saltanat yıllarında ibadet ettiği ve fetih planlarını tasarladığı atmosferin merkezinde yer almıştır. Depremler ve Onarımlar: 1752 yılındaki büyük Edirne depreminde ciddi hasar görmüş, kubbesi ve minareleri zarar almıştır. Sultan III. Mustafa döneminde (1754-1755 civarında) kapsamlı şekilde onarılmış ve kubbe içi süslemelerine dönemin barok/rokoko üslubu yansıtılmıştır. Cumhuriyet devrinde Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından çeşitli dönemlerde restore edilerek korunmuştur. Mimari Özellikleri Merkezi Kubbe ve Taşıyıcı Sistem: Cami, enine dikdörtgen bir plan şemasına sahiptir. Yapının ortasında yaklaşık 24 metre çapında devasa bir ana kubbe yükselir. Kubbe ağırlığı ikisi serbest filayağı paye, dördü yan duvar payesi olmak üzere toplam altı ana dayanak üzerine oturtulmuş, yan kısımlar ise ikişer küçük kubbeyle genişletilmiştir. Dört Farklı Minare: Caminin dört köşesinde yükselen minarelerin her biri birbirinden farklı gövde motiflerine ve yüksekliklere sahiptir. Camiye adını veren güneybatı köşesindeki üç şerefeli minare 67,62 metre yüksekliğinde olup, üç ayrı şerefesine birbirini görmeden çıkılan üç bağımsız spiral merdiven yoluyla döneminin mühendislik harikası sayılmıştır. Diğer minareler yivli (burmalı), baklava desenli ve kırmızı-beyaz taş kakmalı zikzak motiflidir. Revaklı ve Şadırvanlı Avlu: Osmanlı mimarisinde revaklı ve şadırvanlı anıtsal avlu düzeni ilk defa bu eserde uygulanmış; sonrasında İstanbul’daki Fatih, Süleymaniye ve Sultanahmet gibi klasik dönem selatin camilerine ilham kaynağı olmuştur. Avlu mermer, granit ve serpantinli breş sütunlarla çevrilidir. Süsleme ve Kalem İşleri: Avlu revak kubbelerindeki özgün 15. yüzyıl kalem işleri, Osmanlı camilerinde günümüze ulaşan en eski tezyinat örneklerindendir. Ana taç kapıdaki mermer işçiliği, mukarnaslar, çinili pencere alınlıkları ve iç mekandaki hat levhaları yapının zengin sanat değerini yansıtır.