SALT Galata

SALT Galata Nedir? SALT Galata, İstanbul'un Beyoğlu ilçesi Karaköy semtinde, tarihi Bankalar Caddesi üzerinde yer alan çok disiplinli bir kültür, sanat ve araştırma merkezidir. Aslen 19. yüzyılın sonlarında Fransız asıllı Levanten mimar Alexandre Vallauri tarafından Bank-ı Osmanî-i Şahane (Osmanlı Bankası) genel müdürlük binası olarak tasarlanıp inşa edilen anıtsal yapı, günümüzde Garanti BBVA bünyesindeki Salt kurumu tarafından yönetilmektedir. Yapı; güncel sergi salonları, ihtisas kütüphanesi (Salt Araştırma), Osmanlı Bankası Müzesi, konferans oditoryumu, kitabevi ve yeme-içme mekanlarıyla kamuya açık, özgür bir araştırma ve etkileşim alanı sunmaktadır. Tarihçesi İnşası ve Açılışı: Bina, Alexandre Vallauri'nin tasarımıyla Osmanlı İmparatorluğu'nun merkez bankası ve ticari bankası işlevini gören Bank-ı Osmanî-i Şahane için inşa edilmiş ve 27 Mayıs 1892 tarihinde resmi olarak hizmete açılmıştır. Baskın Olayı: Yapı, 26 Ağustos 1896 tarihinde Ermeni Devrimci Federasyonu (Taşnak) üyeleri tarafından uluslararası kamuoyunun dikkatini Osmanlı'daki reform taleplerine çekmek amacıyla gerçekleştirilen Osmanlı Bankası Baskını'na sahne olmuştur. Genel Müdürlük Dönemi: Bina, 1892 yılından 1999 yılına kadar kesintisiz bir biçimde Osmanlı Bankası'nın genel müdürlük merkezi olarak kullanılmıştır. Müze ve Dönüşüm Süreci: Bankanın faaliyetlerinin yeniden yapılanmasının ardından binada Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi ile Osmanlı Bankası Müzesi kurulmuştur. Restorasyon ve Yeniden İşlevlendirme: Mimar Han Tümertekin yönetimindeki Mimarlar Tasarım ekibi tarafından özgün mimari niteliklerini ortaya çıkaran kapsamlı bir yeniden işlevlendirme projesi yürütülmüş; yapı Kasım 2011'de "SALT Galata" adıyla çağdaş bir kültür ve araştırma kurumu olarak kapılarını açmıştır. Mimari Özellikleri Çift Cepheli Tasarım: Yapı, ön ve arka cephelerindeki belirgin üslup karşıtlığı ile İstanbul mimarlık tarihinde benzersiz bir yere sahiptir. Bankalar Caddesi'ne bakan kuzey cephesi, dönemin Avrupa finans merkezlerinin ciddiyetini ve otoritesini simgeleyen anıtsal Neoklasik üslupta tasarlanmıştır. Haliç ve Tarihi Yarımada'ya bakan güney cephesi ise konsollu balkonları, bezemeleri ve korniş hatlarıyla Oryantalist bir dille şekillendirilmiştir. Görkemli İç Avlu (Atrium): Binanın merkezinde çelik ve cam konstrüksiyonlu tavan penceresinden gün ışığı alan çok katlı, geniş bir anıtsal atrium yer alır. Zemin kattan üst katlara bağlanan mermer basamaklar, dökme demir korkuluklar ve ferah galeri boşlukları mekanın ana sirkülasyon omurgasını oluşturur. Banka Kasaları ve Kasa Daireleri: Binanın bodrum katlarında yer alan ve günümüzde Osmanlı Bankası Müzesi'ne ev sahipliği yapan kasa daireleri; dönemin zırhlı çelik kapıları, kiralık kasa dolapları ve kalın yığma duvarlarıyla tarihi bankacılık atmosferini korumaktadır. Çağdaş İç Mekan Müdahaleleri: Tarihi kabuğa zarar vermeyen şeffaf, hafif ve sökülebilir modern mimari elemanlar (cam bölmeler, modüler çalışma masaları, endüstriyel aydınlatmalar) eklenerek tarihi doku ile çağdaş kütüphane/sergi işlevleri bir araya getirilmiştir.