Mihrişah Valide Sultan Türbesi

Mihrişah Valide Sultan Kimdir? Mihrişah Valide Sultan (yaklaşık 1745 - 16 Ekim 1805), Osmanlı Padişahı III. Mustafa'nın eşi ve 28. Osmanlı padişahı III. Selim'in annesidir. Kafkasya kökenli olup sarayda zarafeti ve güzelliği dolayısıyla "Gürcü Güzeli" olarak da anılmıştır. 1789 yılında oğlu III. Selim'in tahta çıkmasıyla Valide Sultan unvanını almış, vefat ettiği 1805 yılına kadar bu makamda bulunmuştur. Hayırseverliği, dindarlığı ve Osmanlı mimarisine kazandırdığı vakıf eserleriyle Osmanlı tarihinin en saygın valide sultanları arasında yer alır. Hayatı ve Katkıları Saraydaki Yeri ve Valide Sultanlığı: 1761 yılında Şehzade Selim'i dünyaya getirdi. Hanedanda uzun yıllar süren şehzade hasretine son veren bu doğum sarayda büyük sevinçle karşılanmış ve Mihrişah Sultan'ın itibarını pekiştirmiştir. III. Mustafa'nın vefatının ardından bir süre Eski Saray'da yaşamış; oğlu III. Selim'in tahta geçmesiyle görkemli bir törenle Topkapı Sarayı'na dönerek haremin başına geçmiştir. Nüfuzlu konumuna rağmen devlet işlerine doğrudan karışmamış, oğluna ve devlet ricaline manevi rehberlik etmiştir. İmar ve Vakıf Hizmetleri: Geniş vakıf gelirlerini tamamen hayır işlerine ve imar faaliyetlerine vakfetmiştir. Eyüpsultan'da inşa ettirdiği ve asırlardır kesintisiz ihtiyaç sahiplerine yemek dağıtan imareti (aşevi), sıbyan mektebi, sebili ve türbesiyle büyük bir külliye vücuda getirmiştir. Ayrıca Belgrad Ormanı bölgesindeki su ihtiyacını karşılamak üzere Valide Bendi'ni, Hasköy'deki Humbaracılar Kışlası Camii'ni (Mihrişah Sultan Camii), Levent Çiftliği Camii ile Mektebi'ni, Yeniköy ve Küçüksu çeşmelerini yaptırmış; Kasımpaşa Mevlevihanesi'ni tamir ettirmiştir. Manevi Yönü ve Mevlevilik: Oğlu III. Selim gibi Mevlevi geleneğine ve tasavvufa derin bir bağlılık duymuştur. Eyüp semtine ve Eyüp Sultan Hazretleri'nin türbesine olan muhabbeti nedeniyle yaz aylarını çoğunlukla bu bölgedeki sahilsarayında geçirmiş, vefatında da bu mukaddes beldede defnedilmeyi arzu etmiştir. Türbesi Mihrişah Valide Sultan Türbesi, İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde Bostan İskelesi Sokağı üzerinde, Mihrişah Valide Sultan Külliyesi içerisinde yer almaktadır. Valide Sultan'ın sağlığında 1792-1796 yılları arasında dönemin başmimarları Mehmed Ârif Ağa ve Ahmed Nûrullah Ağa tarafından Türk barok üslubunda inşa ettirilmiştir. Dairesel hatlı, dış bükey dalgalı mermer cephesi ve zarif süslemeleriyle dikkat çeken türbede Mihrişah Valide Sultan'ın yanı sıra kızı Hatice Sultan, Beyhan Sultan, Refet Kadın ve Sultan II. Abdülhamid'in manevi annesi Rahime Perestû Valide Sultan'ın sandukaları yer almaktadır.