Hz. Mesleme Bin Abdülmelik R.A.

Hz. Mesleme Bin Abdülmelik Kimdir? Ebû Saîd Mesleme bin Abdilmelik bin Mervân (yaklaşık 682 – 739), Emevî hânedanına mensup meşhur bir ordu komutanı, vali ve devlet adamıdır. Emevî Halifesi Abdülmelik b. Mervân'ın oğlu olup; I. Velîd, Süleyman, II. Yezîd ve Hişâm olmak üzere dört halifenin kardeşidir. Annesi bir câriye olduğu için veraset usulü gereği halife olamamış, ancak üstün askeri kabiliyeti, stratejik dehası ve cesareti nedeniyle İslam tarihinin en önemli fetih komutanları arasında yer almıştır. Muharebelerdeki çevikliği ve atılganlığı dolayısıyla kendisine "el-Cerrâdetü's-safrâ" (Sarı Çekirge) lakabı verilmiştir. Hayatı ve Katkıları Anadolu Seferleri: Mesleme bin Abdülmelik, genç yaşlardan itibaren Bizans cephesinde görev almış; Ammûriye (Amorium), Tyana ve Amasya gibi stratejik Bizans kalelerini ve yerleşimlerini fethederek Anadolu içlerindeki İslam hâkimiyetini güçlendirmiştir. İstanbul Kuşatması (716-717): Halife Süleyman devrinde yaklaşık 100 bin kişilik kara ordusu ve geniş bir donanmanın başkomutanı olarak Bizans'ın başkenti Konstantinopolis'i kuşatmıştır. Bir yılı aşkın süren bu meşhur muhasara sırasında Galata bölgesini kontrol altına almış; halk anlatılarına ve tarihi rivayetlere göre Bizans imparatoru ile varılan mutabakat sonucu Müslüman askerlerin ibadeti için Galata'da ilk mescidi (bugünkü Arap Camii'nin efsanevi kökenini) inşa ettirmiştir. Kafkasya ve Türk Boylarıyla Mücadeleler: el-Cezîre, İrmîniye ve Azerbaycan valiliklerinde bulunmuş, Dağıstan ve Kafkasya cephesinde Kafkas geçitlerini ve müstahkem Derbend kalesini fethederek Hazarlar ile çetin mücadelelere komuta etmiştir. Devlet Hizmeti ve İsyanların Bastırılması: II. Yezîd döneminde Irak ve Horasan valiliği yapmış, Emevî idaresini tehdit eden Yezîd b. Mühelleb isyanını bastırarak devlet otoritesini yeniden sağlamıştır. Türbesi Mesleme bin Abdülmelik, İstanbul kuşatmasında şehit düşmemiş; seferden sonra Suriye'ye dönerek 739 (H. 121) yılında orada vefat etmiştir. Dolayısıyla Karaköy'deki Arap Camii'nin dış avlusunda bulunan yer gerçek bir mezar değil, onun İstanbul seferindeki hatırasına ve caminin inşasındaki manevi rolüne hürmeten Fatih Sultan Mehmed döneminde tanzim ettirilen bir makam kabridir (makam türbesi).