Hürrem Sultan Türbesi

Hürrem Sultan Kimdir? Hürrem Sultan (Avrupa kaynaklarında bilinen adıyla Roxelana), yaklaşık 1502-1504 yıllarında bugünkü Ukrayna sınırlarında yer alan Rutenya bölgesinde doğmuş, 15 Nisan 1558 tarihinde İstanbul'da vefat etmiş, Osmanlı tarihinin en güçlü ve etkili kadın figürlerinden biridir. Kanuni Sultan Süleyman'ın nikahlı eşi, Sultan II. Selim'in annesi ve Haseki Sultan unvanını taşıyan ilk saray kadınıdır. Osmanlı sarayında cariyeler arasından yükselip padişahla resmi nikah kıyarak Hasekilik makamını kurmuş, hem Osmanlı hareminin hem de devlet siyasetinin şekillenmesinde mühim bir dönüm noktası oluşturmuştur. Hayatı ve Katkıları Saraydaki Yükselişi: Kırım Tatarları tarafından esir alındıktan sonra payitahta getirilen Hürrem Sultan, saray hareminde aldığı eğitim ve zekası sayesinde dikkat çekmiş, Kanuni Sultan Süleyman'ın en gözde eşi haline gelmiştir. Osmanlı teamüllerinin aksine bir padişahla resmi nikah kıyarak özgürlüğünü kazanan ilk Haseki Sultan olmuş ve harem teşkilatının Topkapı Sarayı'na taşınmasında öncü rol oynamıştır. Siyasi Etkisi: Osmanlı diplomasi ve yönetiminde etkin bir rol üstlenmiş; Kanuni Sultan Süleyman seferdeyken yazdığı mektuplarla saray ve devlet işlerini takip etmiş, Lehistan Kralı gibi yabancı hükümdarlarla diplomatik mektuplaşmalar yürütmüştür. Osmanlı tarihinde kadınların siyasi sahnede söz sahibi olduğu dönemin simge figürlerinden biri haline gelmiştir. Hayır İşleri ve İmar Faaliyetleri: İstanbul ve imparatorluğun çeşitli şehirlerinde geniş kapsamlı vakıflar kurmuştur. Mimar Sinan'a inşa ettirdiği İstanbul Aksaray'daki Haseki Külliyesi (cami, medrese, sıbyan mektebi, imaret ve darüşşifa) bu vakıf faaliyetlerinin en bilinenidir. Ayrıca Sultanahmet'teki Ayasofya Hürrem Sultan Hamamı ile Kudüs, Mekke, Medine ve Edirne'de aşevleri ve imaretler yaptırmıştır. Türbesi Hürrem Sultan Türbesi, İstanbul'un Fatih ilçesinde Süleymaniye Camii Külliyesi'nin haziresinde, eşi Kanuni Sultan Süleyman Türbesi'nin hemen yanında yer almaktadır. Hürrem Sultan'ın 1558 yılında vefatı üzerine Kanuni Sultan Süleyman'ın emriyle dönemin Başmimarı Mimar Sinan tarafından inşa edilmiştir. Dıştan sekizgen, içten on altıgen planlı olan türbe, klasik Osmanlı dönemi mezar mimarisinin en zarif örneklerinden biri olup içerisindeki 16. yüzyıl renkli sır ve sır altı İznik çinileriyle dikkat çeker; türbede Hürrem Sultan'ın yanı sıra Sultan II. Selim'in oğlu Şehzade Mehmed ile Hatice Sultan'ın kızı Hanım Sultan da medfundur.