Galip Dede Türbesi

Şeyh Galip (Galip Dede) Kimdir? Asıl adı Mehmed Esad olan Şeyh Galip (Galip Dede), 1757 yılında İstanbul'da doğmuş ve 1799 yılında yine İstanbul'da vefat etmiştir. 18. yüzyıl klasik Türk edebiyatının (Divan edebiyatı) son büyük üstadı ve şairi kabul edilen Galip Dede, aynı zamanda dönemin önde gelen Mevlevî şeyhlerinden, mutasavvıflarından ve hattatlarındandır. Sebk-i Hindî (Hint tarzı) şiir anlayışının Türk edebiyatındaki zirve ismi olan Şeyh Galip, Sultan III. Selim ile kurduğu yakın dostluk ve divan şiirine getirdiği imgesel derinlikle Osmanlı kültür ve edebiyat tarihinde çığır açıcı bir yer edinmiştir. Hayatı ve Katkıları Gençlik ve Eğitimi: Mevlevî gelenekten gelen bir ailede yetişmiş, babası Mustafa Reşid Efendi başta olmak üzere devrin tanınmış âlimlerinden Arapça, Farsça, edebiyat ve İslami ilimler tahsil etmiştir. Genç yaşta Dîvân-ı Hümâyun Kalemi'nde kâtiplik yapmıştır. Tasavvuf Yolculuğu: Mevlevîliğe intisap ederek Yenikapı Mevlevihanesi şeyhi Ali Nutkî Dede'nin rehberliğinde yetişmiş, çilesine Konya Mevlânâ Dergâhı'nda başlamış ve daha sonra İstanbul Yenikapı'da tamamlayarak "Dede" unvanını almıştır. Mevlevihane Şeyhliği: 1791 yılında Galata (Kulekapısı) Mevlevihanesi şeyhliğine (postnişinliğine) tayin edilmiştir. Sultan III. Selim'in kendisine duyduğu derin hürmet sayesinde yangın ve depremlerle harap olmuş tekke binalarının ihya edilmesini sağlamış, dergâhı dönemin musiki, edebiyat ve fikir merkezlerinden biri haline getirmiştir. Edebî Kişiliği ve Eserleri: Henüz 24 yaşındayken tamamladığı Divan'ı ve 26 yaşında yazdığı Türk edebiyatının şaheserlerinden olan Hüsn ü Aşk (Güzellik ve Aşk) adlı alegorik ve tasavvufî mesnevisiyle edebiyat tarihinde silinmez bir iz bırakmıştır. Ayrıca Mevlevîlik usul ve erkânına dair Şerh-i Cezîre-i Mesnevî ile er-Risâletü'l-Cevliyye gibi mensur çalışmaları bulunmaktadır. Türbesi Galip Dede Türbesi, Beyoğlu'nda İstiklal Caddesi'nin Tünel bitiminde yer alan Galata Mevlevihanesi Müzesi'nin haziresinde (Hamuşan) bulunmaktadır. 1799 yılında vefat ettikten sonra tekke haziresine defnedilen şairin bugünkü kagir ve kurşun örtülü türbesi 1819 yılında Halet Efendi tarafından yaptırılmıştır. Türbe içerisinde Şeyh Galip'in yanı sıra ünlü Mesnevî şârihi Rusûhî İsmail Ankaravî, Şeyh İsa Dede, Şeyh Selim Dede ve Şeyh Mehmed Ruhi Dede gibi önemli Mevlevî zatların kabirleri yer almaktadır.