Fatih Camii

Fatih Camii Nedir? Fatih Camii, İstanbul'un Fatih ilçesinde, kentin yedi tepesinden dördüncüsü üzerinde yer alan, Osmanlı mimarisinin ve İstanbul'un fethinin en simgesel anıtlarından biridir. İstanbul'u fetheden Fatih Sultan Mehmed tarafından kente Türk-İslam kimliğini kazandırmak, büyük bir ibadethane ve eğitim/sosyal merkez oluşturmak amacıyla külliyesiyle birlikte inşa ettirilmiştir. Günümüzde hem ibadethane hem de Fatih Sultan Mehmed Türbesi'ni barındıran önemli bir tarihi ve manevi ziyaret merkezidir. Tarihçesi İnşası: İstanbul'un fethinden sonra Bizans döneminden kalan Havariyyun (Kutsal Havariler) Kilisesi'nin harabeleri üzerine, Fatih Sultan Mehmed'in emriyle Mimar Atik Sinan (Mimar Sinan-ı Atik) tarafından 1463-1470 yılları arasında inşa edilmiştir. Cami etrafında medreseler (Sahn-ı Seman), hastane (dârüşşifâ), kütüphane, imarethane ve kervansaraydan oluşan geniş bir külliye tesis edilmiştir. 1766 Depremi ve Yıkım: Yapı, tarihi boyunca çeşitli depremlerden zarar görmüş; ancak 22 Mayıs 1766 Büyük İstanbul Depremi'nde ana kubbesi tamamen çökmüş ve duvarları onarılamayacak derecede ağır tahribata uğramıştır. Yeniden İnşası: Sultan III. Mustafa'nın emriyle Mimar Mehmed Tahir Ağa tarafından 1767-1771 yılları arasında tamamen farklı bir plan şeması ve dönemin mimari üslubuyla yeniden inşa edilmiştir. Bu sebeple günümüzdeki yapı, 18. yüzyıl Osmanlı klasik-barok sentezini yansıtmaktadır; ancak dış avlu kapısı, şadırvan avlusunun bir kısmı ve türbeler ilk Fatih Külliyesi'nden izler taşır. Cumhuriyet Dönemi ve Restorasyonlar: Cami, 1930'lu ve 1980'li yıllarda çeşitli tadilatlardan geçmiş; 2007-2012 yılları arasında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından kapsamlı bir zemin güçlendirme ve restorasyon sürecine alınarak 2012 yılında yeniden tam teşekküllü olarak ziyarete açılmıştır. Mimari Özellikleri Plan ve Kubbe Düzeni: Bugünkü cami kareye yakın bir harim planına sahiptir. Merkezde 26 metre çapındaki anıtsal ana kubbe, dört büyük fil ayağına oturmakta ve bu kubbe dört yönden dört yarım kubbe ile desteklenmektedir. Avlu ve Taçkapı: Caminin revaklı iç avlusu, ilk Fatih Camii'nden günümüze ulaşabilen en önemli kısımlardandır. Avlunun mermer taçkapısı, sütunları, mukarnaslı bezemeleri ve yeşil porfir/mermer sütunlu revakları erken dönem Osmanlı mimarisinin görkemini yansıtır. Ortada sekizgen mermer bir şadırvan yer alır. Süsleme ve Kalem İşleri: İç mekanda 18. yüzyıl barok tesirli Osmanlı kalem işleri, kufi ve sülüs hat yazıları ve kubbe içi tezyinatı öne çıkar. Mihrap ve minber mermerden ince bir işçilikle inşa edilmiştir. Külliye ve Türbeler: Caminin kıble yönündeki haziresinde Fatih Sultan Mehmed Türbesi ve eşi Gülbahar Hatun'un türbesi bulunmaktadır. Hazirede ayrıca Plevne Kahramanı Gazi Osman Paşa başta olmak üzere pek çok önemli tarihi şahsiyetin kabirleri yer almaktadır.