Beyazıt Köprüsü Edirne

Beyazıt Köprüsü Edirne Nedir? Beyazıt Köprüsü (diğer adlarıyla II. Bayezid Köprüsü veya Yeni İmaret Köprüsü), Edirne'nin Yeniimaret semtinde Tunca Nehri üzerine inşa edilmiş 15. yüzyıl sonu klasik Osmanlı dönemi taş köprüsüdür. Sultan II. Bayezid Külliyesi ile Edirne şehir merkezi arasındaki bağlantıyı sağlamak amacıyla yaptırılmıştır. Günümüzde hem yayalar hem de hafif tonajlı araçlar tarafından aktif bir geçiş yolu olarak kullanılmaktadır. Tarihçesi İnşası: Köprünün üzerinde inşa kitabesi bulunmamaktadır; ancak hemen yanındaki II. Bayezid Külliyesi'nin ayrılmaz bir parçası olarak tasarlandığı bilinmektedir. Külliye camisinin 1484-1488 (H. 889-893) tarihli inşa kitabesi ile 1487-1493 yıllarına ait vakfiyeler doğrultusunda köprünün 1488 yılında Mimar Hayreddin tarafından tamamlandığı kabul edilmektedir. Vakfiyelerde köprünün külliye manzumesinin parçası olduğu belirtilmiş, ayrıca köprü altındaki su dolabı ile iki değirmen de külliye evkafı arasında sayılmıştır. Yalnızgöz Köprüsü İlavesi: Tunca Nehri'nin taşkın sularının geçişi zorlaştırması üzerine II. Selim döneminde (1567) köprünün devamına Yalnızgöz Köprüsü inşa edilmiştir. İki köprü arasındaki arazinin taşkınlarda sular altında kalması sebebiyle 1659-1660 yıllarında toprak kotu yükseltilerek sağlam bir sed yolu oluşturulmuştur. Taşkınlar ve Onarımlar: Nehir taşkınları ve kış aylarında buz birikintilerinin köprü gövdesini zorlaması nedeniyle muhtelif dönemlerde hasar görmüş, zarar gören gözleri taş ve ahşap takviyelerle onarılmıştır. Cumhuriyet döneminde de tescilli kültür varlığı olarak korunarak Karayolları Genel Müdürlüğü gözetiminde restorasyon ve bakım görmüştür. Mimari Özellikleri Kemer ve Göz Düzeni: Köprü muntazam işlenmiş kesme taş malzemeyle inşa edilmiştir. Su akışını sağlayan sivri kemerli ana açıklıkların yanı sıra, taşkın sularının gövdeye uyguladığı basıncı azaltmak için yan kısımlara tahliye/hafifletme gözleri yerleştirilmiştir. Ölçüleri: Kaynaklardaki rölöve ve tespitlere göre köprünün uzunluğu 78 metre ile 126,55 metre arasında aktarılmakta, genişliği yaklaşık 5,60 ila 6 metre, en büyük kemer açıklığı ise 10 metre civarındadır. Korkuluklar ve Mahmuzlar: Köprü tabliyesinin iki kenarında kesme taştan sağlam korkuluklar uzanmaktadır. Ayakların memba tarafında akıntıyı yarmak ve buz tahribatını önlemek amacıyla üçgen formlu selyaran mahmuzları bulunmaktadır.