Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Müze Kütüphanesi

Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Müze Kütüphanesi Nedir? Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Müze Kütüphanesi; İstanbul'un Fatih ilçesinde, Gülhane Parkı'nın giriş kapısının sol tarafında yer alan tarihi Alay Köşkü'nde hizmet veren ihtisas müze kütüphanesidir. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü tarafından 12 Kasım 2011 tarihinde ziyarete ve araştırmacılara açılmıştır. Mekân, Türk edebiyatının usta kalemi Ahmet Hamdi Tanpınar'ın adını taşımakta olup, hem araştırmacılara zengin bir edebiyat dermesi sunan uzmanlık kütüphanesi hem de yolu İstanbul ve Marmara Bölgesi ile kesişmiş önemli yazarların el yazmalarını, kişisel eşyalarını ve ilk baskılarını sergileyen bir edebiyat müzesi niteliğindedir. Tarihçesi Erken Dönem: Alay Köşkü'nün bulunduğu nokta, Fatih Sultan Mehmed devrinden itibaren Topkapı Sarayı'nı çevreleyen Sur-ı Sultani surlarının Bâb-ı Âli karşısına düşen köşesi üzerinde yer almıştır. Ahşap olarak inşa edilen ilk köşk, Osmanlı padişahlarının sefere çıkan orduları, esnaf ve geçit alaylarını izlemesi amacıyla kullanılmıştır. II. Mahmud Dönemi Yeniden İnşası: Günümüze ulaşan kâgir köşk, 1819 yılında Sultan II. Mahmud tarafından ampir (empire) üslubunda baştan sona yeniden inşa ettirilmiştir. Padişahlar bu köşkten hem resmi geçitleri takip etmiş hem de dönemin bürokratik merkezi olan Bâb-ı Âli hareketliliğini seyretmiştir. Cumhuriyet Dönemi ve Çeşitli Kullanımlar: Dolmabahçe Sarayı'na geçişin ardından işlevini yitiren yapı, 1855'te Telgrafhane Nazırlığı olarak kullanılmış, 1926'da Güzel Sanatlar Birliği'ne tahsis edilmiştir. 1930'lu yıllarda çeşitli edebiyat buluşmalarına ve sergilere ev sahipliği yaptıktan sonra 1938'de Topkapı Sarayı Müzesi Müdürlüğü'ne bağlanmıştır. Müze Kütüphaneye Dönüşüm: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Türkiye genelinde başlattığı edebiyat müze kütüphaneleri projesi kapsamında Alay Köşkü restore edilmiş ve 12 Kasım 2011 tarihinde Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Müze Kütüphanesi adıyla halka açılmıştır. Mimari Özellikleri Sur Üstü Konumu ve Çokgen Plan: Yapı, Topkapı Sarayı'nın dış surları üzerine oturtulmuş yarım daire/çokgen formlu çıkmasıyla dikkat çeker; pencereleri caddeye ve Gülhane Meydanı'na bakar. Geniş Saçak ve Kubbe: Köşk, dönemin Osmanlı ampir üslubunu yansıtan kavisli geniş saçaklara, yuvarlak kemerli pencerelere ve iç mekânda ferahlık hissi veren kubbeli bir orta salona sahiptir. İç Mekân Teşhiri: Çok pencereli yapısı sayesinde bol doğal ışık alan köşkün odaları; vitrinler, yazar köşeleri, çalışma masaları ve büstlerle donatılarak kütüphane ile müze fonksiyonunu birleştirecek biçimde düzenlenmiştir.