Abdulvedud (Ya Vedud) Türbesi

Şeyh Abdülvedûd (Yâ Vedûd Sultan) Kimdir? Buhara (veya Şam/Horasan) kökenli bir mutasavvıf ve derviş olan Şeyh Abdülvedûd (halk arasındaki adıyla Yâ Vedûd Sultan), 15. yüzyılda yaşamış ve İstanbul'un fethine dervişleriyle katılmış önemli manevi şahsiyetlerdendir. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte 1455-1456 (H. 860) civarında vefat ettiği bilinmektedir. Esma-i Hüsna'dan "Yâ Vedûd" ismini vird edinip zikrinde sürekli tekrar ettiği için bu unvanla anılmıştır. Hayatı ve Katkıları İstanbul'un Fethi ve Gaza: Müritleri ve derviş kafilesiyle Horasan/Buhara yöresinden gelerek Sultan II. Mehmed'in ordusuna katılmıştır. Kuşatma boyunca orduya hem manevi destek sağlamış hem de bizzat savaşmıştır. Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde fethin gerçekleştiği günlerde Ayasofya civarında vefatına dair menkıbevi anlatılara yer verilir. İrşad ve Zaviye İnşası: Fethin ardından Ayvansaray sur dışındaki alanda kendi adına bir zaviye ve mescit tesis ederek halkı irşad etmiş, Tokmak Dede gibi halifeler yetiştirerek bölgede tasavvufi bir merkez oluşturmuştur. Türbesi Türbe, İstanbul ili Fatih ve Eyüpsultan sınırında, Haliç Köprüsü'nün Ayvansaray ayağında Yâ-Vedûd Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şeyh Abdülvedûd'un vefatının ardından Fatih Sultan Mehmed'in emriyle zaviyesinin yanına defnedilmesiyle oluşmuştur. Zamanla harap olan türbe, IV. Mehmed'in kızı Hatice Sultan tarafından yenilenmiş; bugünkü kesme taş yapısı ise 1876 yılında Pertevniyal Valide Sultan tarafından inşa ettirilmiştir. 1972 yılında Haliç Köprüsü ve çevre yolu inşaatı sırasında orijinal yerinden sökülerek birkaç metre kuzeye taşınmıştır.